<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:id="L1_00115">
	<teiHeader>
		<fileDesc>
			<titleStmt>
				<title level="s">Digitale Edition Grazer Nuntiaturberichte (1580-[1602])</title>
				<title type="iso-date" notAfter="1581-09-03" cert="low" n="1">vermutlich vor
					1581-09-03</title>
				<title level="a">115. (Seckau, 1581 vor September 3)</title>
				<respStmt>
					<persName>Kroissenbrunner Martin</persName>
					<resp>Transkription und TEI-Kodierung</resp>
				</respStmt>
				<respStmt>
					<persName>Schopper Daniel</persName>
					<resp>Beratung</resp>
				</respStmt>
				<respStmt>
					<persName ref="https://d-nb.info/gnd/13281899X">Kurz Stephan</persName>
					<resp>Beratung</resp>
				</respStmt>
				<funder>
					<persName ref="https://d-nb.info/gnd/1155422082">Gottsmann Andreas</persName>
					<address>
						<orgName>Historisches Institut beim Österreichischen Kulturforum in
							Rom</orgName>
						<street>Viale Bruno Buozzi 111-113</street>
						<settlement>Rom</settlement>
						<postCode>00197</postCode>
						<country>Italien</country>
					</address>
				</funder>
			</titleStmt>
			<publicationStmt>
				<publisher>Austrian Centre for Digital Humanities and Cultural Heritage</publisher>
				<pubPlace>Vienna</pubPlace>
				<date when="2024">2024</date>
				<availability>
					<licence target="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.de">
						<p>Sie dürfen: Teilen – das Material in jedwedem Format oder Medium
							vervielfältigen und weiterverbreiten Bearbeiten – das Material remixen,
							verändern und darauf aufbauen und zwar für beliebige Zwecke, sogar
							kommerziell.</p>
						<p>Der Lizenzgeber kann diese Freiheiten nicht widerrufen solange Sie sich
							an die Lizenzbedingungen halten. Unter folgenden Bedingungen:</p>
						<p>Namensnennung – Sie müssen angemessene Urheber- und Rechteangaben machen,
							einen Link zur Lizenz beifügen und angeben, ob Änderungen vorgenommen
							wurden. Diese Angaben dürfen in jeder angemessenen Art und Weise gemacht
							werden, allerdings nicht so, dass der Eindruck entsteht, der Lizenzgeber
							unterstütze gerade Sie oder Ihre Nutzung besonders. Keine weiteren
							Einschränkungen – Sie dürfen keine zusätzlichen Klauseln oder technische
							Verfahren einsetzen, die anderen rechtlich irgendetwas untersagen, was
							die Lizenz erlaubt.</p>
						<p>Hinweise:</p>
						<p>Sie müssen sich nicht an diese Lizenz halten hinsichtlich solcher Teile
							des Materials, die gemeinfrei sind, oder soweit Ihre Nutzungshandlungen
							durch Ausnahmen und Schranken des Urheberrechts gedeckt sind. Es werden
							keine Garantien gegeben und auch keine Gewähr geleistet. Die Lizenz
							verschafft Ihnen möglicherweise nicht alle Erlaubnisse, die Sie für die
							jeweilige Nutzung brauchen. Es können beispielsweise andere Rechte wie
							Persönlichkeits- und Datenschutzrechte zu beachten sein, die Ihre
							Nutzung des Materials entsprechend beschränken.</p>
					</licence>
				</availability>
			</publicationStmt>
			<seriesStmt>
				<p>Machine-Readable Transcriptions of the Correspondence of the Nuncio in Graz
					(1580-[1602])</p>
			</seriesStmt>
			<sourceDesc>
				<biblStruct corresp="book">
					<monogr>
						<editor>
							<persName ref="https://d-nb.info/gnd/118968440">Rainer Johann</persName>
						</editor>
						<title type="main">Grazer Nuntiatur</title>
						<title type="sub">Nuntiatur des Germanico Malaspina; Sendung des Antonio
							Possevino; 1580-1582</title>
						<idno type="ISBN">3-7001-0023-X</idno>
						<imprint>
							<pubPlace>Wien</pubPlace>
							<date>1973</date>
							<publisher>
								<orgName>Österreichische Akademie der Wissenschaften</orgName>
								<orgName>Österreichisches Kulturinstitut in Rom</orgName>
								<persName>Santifaller Leo</persName>
								<persName>Schmidinger Heinrich</persName>
							</publisher>
							<respStmt>
								<resp>Unterstützung bei Bearbeitung und Herausgabe</resp>
								<orgName>Historische Landeskommission für Steiermark</orgName>
							</respStmt>
						</imprint>
						<biblScope unit="volume" n="1">1. Band</biblScope>
						<extent>
							<measure unit="pages" quantity="492">492 Seiten</measure>
						</extent>
					</monogr>
					<series>
						<title type="main">Publikationen des Österreichischen Kulturinstituts in
							Rom</title>
						<title type="sub">Nuntiaturberichte</title>
					</series>
				</biblStruct>
				<msDesc>
					<msIdentifier>
						<collection>
							<lb/>Arch. Vat. Nunz. Germ. 100, f. 210r—218r, gleichzeitige
							Kop.</collection>
					</msIdentifier>
				</msDesc>
			</sourceDesc>
		</fileDesc>
		<profileDesc>
			<correspDesc n="L1_00115">
				<correspAction type="sent">
					<date notAfter="1581-09-03" n="1" cert="low"/>
					<placeName ref="http://www.geonames.org/2765335" cert="low">Seckau</placeName>
				</correspAction>
				<correspContext>
					<ref subtype="previous_letter" type="withinCollection" target="L1_00114.xml"
						>114. Malaspina an Gallio - Seckau, 1581 August 31</ref>
					<ref subtype="next_letter" type="withinCollection" target="L1_00116.xml">116.
						Gallio an Malaspina - Rom, 1581 September 9</ref>
				</correspContext>
			</correspDesc>
			<abstract>
				<p>In Gegenwart Malaspinas erfolgte feierliche Absage des Propstes von Seckau von
					bisherigem konkubinarischem Leben; ihm auf erlegte Buße sowie Regeln für
					künftige persönliche Lebensführung und Leitung der Propstei.</p>
			</abstract>
		</profileDesc>
	</teiHeader>
	<text>
		<body>
			<head n="115">(Seckau, 1581 vor September 3)<note xml:id="FN1_00115_01" type="footnote"
					>Das Datum ergibt sich aus dem Bericht Malaspinas vom 31. August 1581 aus
					Seckau, in dem es heißt: fra tre giorni partirò di qua (Nr. 114, S.
				317).</note></head>
			<div>
				<pb xml:id="P1_0000318"/>
				<p>Dominus praepositus<note xml:id="FN1_00115_02" type="footnote">Daß es sich um den
						Propst von Seckau handelt, ist aus der Seckau betreffenden Stelle im
						summarischen Bericht über die Visitation (Nr. 117, S.323) zu
						entnehmen.</note>ante discessum domini nuntii convocet capitulum et
					praesentia S. Domnis et commissariorum et quatuor parochorum suorum fateatur se
					per multos annos insorduisse in peccato concubinatus, se vero tali nunc vitio
					omnino renunciasse et constanter animum induxisse Deo adiuvante inposterum vitam
					acturum caelibentem ac castam ; et proinde cohortari suos conventuales,
					praesertim concubinarios, <note xml:id="FN1_00115_03" type="footnote">Die
						Kanoniker Peter Stridich und Nikolaus Rinstler verloren als Konkubinarier
						ihre Pfarren und wurden zu je zwei Monaten Haft in ihrer Zelle verurteilt
						(Salzburg Konsistorialarchiv, Seckau 4/20, f. 14r).</note>ut et ipsi ad
					meliorem frugem redeant, caeteri vero a tali peccato in perpetuum abstineant et
					secundum regulam vivant, in hoc se facturos Deo rem tam gratam quam etiam
					debitam. Si vero quispiam eorum porrho depraehendatur vel in tali peccato
					perseverare vel etiam in illud de novo illabi, tunc non solum poenitentia
					spirituali sed etiam corporalibus poenis esse contra ipsum procedendum arbitrio
					eorum, quibus executio reformationis demandata est.</p>
				<p>Item proximo die dominico in publica concione captata occasione fateri oportere
					et se per aliquos annos in tali peccato fuisse involutum sed paenitere ac bonum
					suscepisse propositum ab eo in perpetuum abstinendi omnibusque bonum exemplum
					continentiae se praebiturum.</p>
				<p>Ad revmum dominum ordinarium metropolitanum et serum dominum archiducem literas
						scribat,<note xml:id="FN1_00115_04" type="footnote">Nicht
					vorhanden.</note>in quibus fateatur se in concubinatus peccato vixisse, dolere
					ac polliceri syncere omnem in hoc <pb xml:id="P1_0000319"/>potissimum peccato
					emmendationem tali modo, ut si deinceps animadversum fuerit praesentem vel aliam
					suscepisse concubinam se si nunc pro tunc pronunciare ipso facto tanquam
					sententia super eo lata et in rem iudicatam transita privatum.</p>
				<p>Item revmo domino nuntio et commissario Salisburgensi faciat fidem stipulata
					manu, quod istam suam concubinam nec aliam quamcunque concubinam admittere velit
					et ut actum mox faciat publicae obligationis mittaturque nuntium ad ipsam cum
					literis dimissoriis, ut nunquam audeat reverti in hanc dictionem vel loca, quae
					sunt circumcirca monasterium. Alioquin depraehensam vinculis trahendam et
					publicam paenam sibi sustinendam neque ipse dominus prepositus tam accedat
					ubicunque illa fuerit sub paena privationis immediate.</p>
				<p>Alimenta mediocria suppeditentur illi concubinae.</p>
				<p>Liberis alibi provideat, in monasterio nullum habeat.</p>
				<p>Paenitentia eius haec sit: Primo faciat confessionem specialem de omnibus
					peccatis in vita sua perpetratis quorum adhuc retinet memoriam et sacramenta
					synaxin accipiat. Secundo per integrum annum in septimana semel confiteatur et
					celebret quoque ad minus semel in septimana missam. Tertio ad proximum festum
					nativitatis S. Mariae peregrinetur ad Cellam Divae Virginis<note
						xml:id="FN1_00115_05" type="footnote">Vgl. Nr. 102, S. 291.</note>et per
					totum iter singulis diebus unicum miliare pedester conficiat, ita ut ultimum
					quoque miliare usque ad eam ecclesiam pedes eat. Ibi et confiteatur et celebret,
					hoc autem prima commoditate faciat et testimonium habeat se fecisse. Quarto per
					totum annum singulis septimanis bis ieiunet abstinendo a carnibus et semel
					tantum comedendo in die, excepto si esset in itinere vel in negotiis publicis,
					tunc tenetur tempus illud peractis negotiis supplere.</p>
				<p>Ut scribat parochis sibi subiectis se suam concubinam perpetuo ablegasse et
					propterea hortari illos, ut id quoque faciant, alias quod erunt castigati.</p>
				<p>Sequuntur regulae, quae eidem perpetuo venient observandae:</p>
				<p>Habitum regulae conformem non tamen in serico vel holoserico in parte vel toto
					teneatur intra et extra monasterium etiam in commitiis provincialibus
					caeterisque actibus et locis portare non obstante ullius hominis
					oblocutione.</p>
				<p>In refectorio cum caeteris confratribus, quando non aderunt hospites, teneatur
					comedere carnes vel pisces iuxta statuta ordinis. <pb xml:id="P1_0000320"
					/>Quoties potest et ad minus bis in hebdomada interesse matutinis precibus.</p>
				<p>Capitulo rationem reddere de redditibus et expensis; capitulum autem et ipse
					praepositus revmo domino ordinario et sermo domino archiduci singulis annis
					salvo tamen iure utriusque principis, tam archiepiscopi quam archiducis, circa
					temporalia.</p>
				<p>Item ministri, qui rationem praeposito reddunt reddituum, teneantur quoque
					capitulo singulis annis reddere vel simul.</p>
				<p>Item statini debeat reddere rationem capitulo de statu monasterii quoad redditus
					et aes alienum.</p>
				<p>Nihil possit donare nec alienare nec permutare nec statuere sine praescitu
					capituli.</p>
				<p>Bene tractare canonicos teneatur non tamen ad luxum, adeo quod habeatur
					refectorium et novitiatum, culina et cella vinaria propria et omnia necessaria
					et precipue infirmaria.</p>
				<p>Redditus in numerata pecunia una cum illa, quae ex frumento et vino colligitur,
					relicta tamen aliqua ad quotidianum usum ipsi praeposito in certo quodam loco
					bene consignata custodiatur duaeque sint claves, quarum alteram habeat
					praepositus, alteram capitulum.</p>
				<p>Teneatur alere theologum, qui concionibus et confessionibus praesit et fratribus
					in sacris aliquid perlegat.</p>
				<p>Singulis septimanis legatur reformatio et regula in capitulo coram praeposito, ut
					sciatur, quid sit executioni demandatum.</p>
				<p>Executio formationis sit demandata praeposito et tribus praecipuis ex capitulo,
					qui teneantur dominum ordinarium certiorem facere, cui executio perfecta
					commissa erit.</p>
				<p>Quamprimum visitet praepositus omnes parochias vel per se vel per substitutam
					personam prudentem et peritam et certiorem faciat ordinarium de statu
					illarum.</p>
				<p>His tamen non intelliguntur exclusa, quae regula de officio praepositi requirit,
					quin ea quoque servare teneatur.</p>
				<p>Teneatur habere novitios et noviciatum secundum regulam.</p>
				<p>Introducatur oratio mentalis, et quia reperivimus non sine maximo animi nostri
					dolore, sacerdotes semel in anno tantummodo confiteri ordinamus, ut bis in
					hebdomada ad minus hoc faciant, novitii vero saltem singulis 15 diebus, et
					communicent singulis mensibus.</p>
				<p>Et quia, proh dolor, pauci sacerdotes inveniuntur, qui sciant formam sacramenti
					paenitentiae, et nonnulli ignorant quoque illam sanctissimi sacramenti
					Eucharistiae, ideo statim omnes canonici, <pb xml:id="P1_0000321"/>parochi
					quoque praepositurae subiecti in adventu patris ex Societate, quem nos mittemus,
					facient primo exercitia Societatis Jesu et confessionem generalem <note
						xml:id="FN1_00115_06" type="footnote">Vgl Nr. 114, S. 316.</note>et iuxta
					scriptum nostrum de vita monastica et regulari et de munere sacerdotis, quod
					quidem scriptum ab eodem patre ipsis dabitur ct declarabitur circa illa se
					exercebunt.</p>
				<p>Teneatur statim eiicere omnes servos hereticos et uxoratos parochos parochiis
					privare.</p>
				<p>Observabunt perpetuo clausuram et reliqua, quae nuntius ordinavit,<note
						xml:id="FN1_00115_07" type="footnote">Siehe oben S. 319; ferner die Leges
						reformationis circa ecclesiastica in monasterio Seecoviensi inevitabiliter
						observandae vom 1. September 1581 (Salzburg Konsistorialarchiv, Seckau 4/20,
						f.13rv).</note>ut in reformatione ab ipso publicata continetur, et praecipue
					cavebunt ab omni mulierum consuetudine.</p>
				<p>In parochiis introducatur diebus dominicis ritus docendi doctrinam christianam.
					Reliqua omnia habentur in scripto ipsius reformationis secundum qualitatem et
					merita personarum.</p>
			</div>
		</body>
	</text>
</TEI>
