<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:id="L2_00027">
	<teiHeader>
		<fileDesc>
			<titleStmt>
				<title level="s">Digitale Edition Grazer Nuntiaturberichte (1580-[1602])</title>
				<title type="iso-date" when-iso="1582-09-15" cert="low" n="3">vermutlich
					1582-09-15</title>
				<title level="a">27. (Augsburg, 1582 September 15)</title>
				<author ref="http://d-nb.info/gnd/118576658">Malaspina, Germanico</author>
				<respStmt>
					<persName>Kroissenbrunner Martin</persName>
					<resp>Transkription und TEI-Kodierung</resp>
				</respStmt>
				<respStmt>
					<persName>Kofler Sabine</persName>
					<resp>Lektorat</resp>
				</respStmt>
				<respStmt>
					<persName>Schopper Daniel</persName>
					<resp>Beratung</resp>
				</respStmt>
				<respStmt>
					<persName ref="https://d-nb.info/gnd/13281899X">Kurz Stephan</persName>
					<resp>Beratung</resp>
				</respStmt>
				<funder>
					<persName ref="https://d-nb.info/gnd/1155422082">Gottsmann Andreas</persName>
					<address>
						<orgName>Historisches Institut beim Österreichischen Kulturforum in
							Rom</orgName>
						<street>Viale Bruno Buozzi 111-113</street>
						<settlement>Rom</settlement>
						<postCode>00197</postCode>
						<country>Italien</country>
					</address>
				</funder>
			</titleStmt>
			<publicationStmt>
				<publisher>Austrian Centre for Digital Humanities and Cultural Heritage</publisher>
				<pubPlace>Vienna</pubPlace>
				<date when="2024">2024</date>
				<availability>
					<licence target="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.de">
						<p>Sie dürfen: Teilen – das Material in jedwedem Format oder Medium
							vervielfältigen und weiterverbreiten Bearbeiten – das Material remixen,
							verändern und darauf aufbauen und zwar für beliebige Zwecke, sogar
							kommerziell.</p>
						<p>Der Lizenzgeber kann diese Freiheiten nicht widerrufen solange Sie sich
							an die Lizenzbedingungen halten. Unter folgenden Bedingungen:</p>
						<p>Namensnennung – Sie müssen angemessene Urheber- und Rechteangaben machen,
							einen Link zur Lizenz beifügen und angeben, ob Änderungen vorgenommen
							wurden. Diese Angaben dürfen in jeder angemessenen Art und Weise gemacht
							werden, allerdings nicht so, dass der Eindruck entsteht, der Lizenzgeber
							unterstütze gerade Sie oder Ihre Nutzung besonders. Keine weiteren
							Einschränkungen – Sie dürfen keine zusätzlichen Klauseln oder technische
							Verfahren einsetzen, die anderen rechtlich irgendetwas untersagen, was
							die Lizenz erlaubt.</p>
						<p>Hinweise:</p>
						<p>Sie müssen sich nicht an diese Lizenz halten hinsichtlich solcher Teile
							des Materials, die gemeinfrei sind, oder soweit Ihre Nutzungshandlungen
							durch Ausnahmen und Schranken des Urheberrechts gedeckt sind. Es werden
							keine Garantien gegeben und auch keine Gewähr geleistet. Die Lizenz
							verschafft Ihnen möglicherweise nicht alle Erlaubnisse, die Sie für die
							jeweilige Nutzung brauchen. Es können beispielsweise andere Rechte wie
							Persönlichkeits- und Datenschutzrechte zu beachten sein, die Ihre
							Nutzung des Materials entsprechend beschränken.</p>
					</licence>
				</availability>
			</publicationStmt>
			<seriesStmt>
				<p>Machine-Readable Transcriptions of the Correspondence of the Nuncio in Graz
					(1580-[1602])</p>
			</seriesStmt>
			<sourceDesc>
				<biblStruct corresp="book">
					<monogr>
						<editor>
							<persName ref="https://d-nb.info/gnd/118968440">Rainer Johann</persName>
						</editor>
						<respStmt>
							<resp>Mitarbeit</resp>
							<persName ref="https://d-nb.info/gnd/14367465X">Weiss Sabine</persName>
						</respStmt>
						<title type="main">Grazer Nuntiatur</title>
						<title type="sub">Nuntiatur des Germanico Malaspina und des Giovanni Andrea
							Caligari; 1582-1587</title>
						<idno type="ISBN">3-7001-0424-3</idno>
						<imprint>
							<pubPlace>Wien</pubPlace>
							<date>1981</date>
							<publisher>
								<orgName>Österreichische Akademie der Wissenschaften</orgName>
								<orgName>Österreichisches Kulturinstitut in Rom</orgName>
							</publisher>
							<respStmt>
								<resp>Unterstützung bei Herausgabe</resp>
								<orgName>Historische Landeskommission für Steiermark</orgName>
							</respStmt>
						</imprint>
						<biblScope unit="volume" n="2">2. Band</biblScope>
						<extent>
							<measure unit="pages" quantity="526">526 Seiten</measure>
						</extent>
					</monogr>
					<series>
						<title type="main">Publikationen des Österreichischen Kulturinstituts in
							Rom</title>
						<title type="sub">Nuntiaturberichte</title>
					</series>
				</biblStruct>
				<msDesc>
					<msIdentifier>
						<collection>
							<lb/>Arch. Vat. Nunz. Germ. 100, f. 504r—505v, Orig.</collection>
					</msIdentifier>
				</msDesc>
			</sourceDesc>
		</fileDesc>
		<profileDesc>
			<correspDesc n="L2_00027">
				<correspAction type="sent">
					<persName ref="http://d-nb.info/gnd/118576658">Malaspina, Germanico</persName>
					<date when="1582-09-15" n="3" cert="low"/>
					<placeName ref="http://www.geonames.org/2954172" cert="low">Augsburg</placeName>
				</correspAction>
				<correspContext>
					<ref subtype="previous_letter" type="withinCollection" target="L2_00026.xml">26.
						Malaspina an Gallio - Augsburg, 1582 September 15</ref>
					<ref subtype="next_letter" type="withinCollection" target="L2_00028.xml">28.
						Gallio an Malaspina - Rom, 1582 September 22</ref>
				</correspContext>
			</correspDesc>
			<abstract>
				<p>Zusammenstellung Malaspinas über das anläßlich des Reichstages zugunsten der
					Religion in Innerösterreich bereits Erreichte und noch zu Erhoffende.</p>
			</abstract>
		</profileDesc>
	</teiHeader>
	<text>
		<body>
			<head n="27">(Augsburg, 1582 September 15)</head>
			<div>
				<p>Quae comitiorum occasione atque ill.mi legati opera ad catholicam religionem in
					ser.mi archiducis Caroli ditionibus iuvandam acta sunt his fere capitibus
					continentur:</p>
				<p>(1) Ut saepe archidux Carolus cum ill.mo legato egit, sic non desiit ille
					rationibus atque argumentis firmissimis principem confirmare, ut in decreti
					antea promulgati executione perseveraret,<note xml:id="FN2_00027_01"
						type="footnote">Bekanntlich wurde die Exekution des Religionsdekretes vom
						10. Dezember 1580 ausgesetzt (Loserth, FRA II/50, S. 190—192; Rainer, Grazer
						Nuntiatur 1, S. 178). Kardinal Madruzzo verhandelte mit Erzherzog Karl
						bereits auf dem Weg zum Reichstag in München und dann wiederholt in Augsburg
						(Hansen, Nuntiaturberichte III/2, S. 432, 436, 449—451).</note>eiusque
					rationibus speratur archidux novum quendam ac vehementiorem spiritum atque
					animum sumpturus.</p>
				<p>(2) Eadem de re egit etiam ill.mus legatus cum episcopo Secoviensi tanquam
					praelatorum eorum locorum capite<note xml:id="FN2_00027_02" type="footnote">Der
						Bischof von Seckau, der als Vertreter Salzburgs am Reichstag teilnahm, war
						der einzige in der Steiermark residierende Bischof und wird deshalb von
						Malaspina, obwohl nur ein kleiner Teil des Landes zu seiner Diözese gehörte,
						als Haupt des steirischen Prälatenstandes bezeichnet (Vgl. Rainer,
						Entwicklung der Diözesaneinteilung in der Steiermark, S. 238ff.).</note>et
					cum Cobenzelio tamquam intimo archiducis consiliario. <note
						xml:id="FN2_00027_03" type="footnote">Hans Kobenzl war Hofkammerpräsident
						von Innerösterreich und vertrat Erzherzog Karl seit dessen Abreise am 16.
						Juli auf dem Reichstag (Hansen a.a.O., S. 482, Anm. 6).</note></p>
				<p>(3) Hinc factum est, ut archidux viriliter suarum provintiarum legatis<note
						xml:id="FN2_00027_04" type="footnote">Innerösterreichische Religionsgesandte
						zum Reichstag.</note>sese opposuerit testatus malle se imperium atque etiam
					vitam amittere quam a promulgati decreti executione desistere. Neque Coben<pb
						xml:id="P2_0000038"/>zelius archiducis legatus ea offitia in comitiis
					praetermisit, quae ad frangendos iniquos oratorum conatus apta iudicabantur.</p>
				<p>(4) Impetratum est a Caesare, ut non modo legatus illos ad se non admitteret, sed
					etiam graviter per d. Ronffium<note xml:id="FN2_00027_05" type="footnote"
						>Oberstkämmerer Wolfgang von Rumpf.</note>obiurgari curaret, quod certe
					magni aestimari debet, cum haec aperta sit in eos contumelia, qualis in nullos
					alios legatos usurpata est. Tandem tamen id obtinuerunt, ut supplicem libellum
					sine ulla audientia Caesari obtulerint, quod eo potissimum consilio illis
					permissum fuit, quia non videbatur M.ti S. ex sententia ill.mi legati et nuntii
					nisi prius cognita eorum petitione illos tanquam iniusta postulantes a se
					scriptis repellere posse. Post eam autem acceptam promisit M.tas S. se tale
					daturam responsum illis ut facile appareat M.tem S. et S. S.ti et archiduci
					satisfacere et causae prodesse magnopere voluisse. <note xml:id="FN2_00027_06"
						type="footnote">Siehe oben Nr. 18.</note></p>
				<p>(5) Curatum est ab ill.mo legato apud electores aliosque principes, ut oratores
					illi ad eos non admitterentur, adeo quod ut ne id quidem petere ausi
						fuerint.<note xml:id="FN2_00027_07" type="footnote">Die
						innerösterreichischen Religionsgesandten vermochten aber, bei evangelischen
						Kurfürsten und Fürsten bzw. deren Vertretern ihre Anliegen vorzubringen
						(Loserth, Reformation und Gegenreformation, S. 402—404).</note></p>
				<p>(6) Preterea cum tam multa sibi adversa occurrere oratores illi animadverterent,
					ausi etiam non fuerunt ad aliquos imperii ordines, qui in comitiis sunt,
					confugere iis offerendo supplicem aliquem libellum, ut pro certo habendum sit
					cum ad comitia quasi ad Caesarem aut ad imperatorem appellaturi venerint, eos
					non modo responsum ullum non relaturos, sed potius omnino eorum postulata
					negatum iri, quod profecto maximi momenti est, cum semper se comitiorum,
					Caesaris atque imperii scuto protexerint.</p>
				<p>(7) Actum etiam cum electoribus aliisque principibus est atque impetratum, ut non
					solum bonam archiducis causam illi cognoscant, sed etiam ut tanto principi
					compatiantur atque optent, ut quae caepit bene progrediantur, cum appareat, si
					subditis hac in re ille conniveret, pessima inde sequi posse. Et sane ipsis non
					placet, rei huic ostium aperiri, ut nimirum subditi a suorum principum decretis
					ad comitia vel ad Caesarem appellent, quando presertim principes imperiales
					constitutiones neque in politicis neque in religionis pacificatione
						violant.<note xml:id="FN2_00027_08" type="footnote">Vgl. oben Nr. 21, Anm.
						1.</note></p>
				<pb xml:id="P2_0000039"/>
				<p>(8) Persuasum est etiam ser.mo Bavariae duci, ut cum primo commode licebit,
					Gretium se conferat, quae res et ad archiducem animandum et ad hereticorum
					perfidiam deprimendam multum valitura putatur, si presertim illi Caesar litteras
					tradat atque eam potestatem faciat, quae petita est.<note xml:id="FN2_00027_09"
						type="footnote">Vgl. oben Nr. 21, Anm. 3.</note></p>
				<p>(9) Promisit Caesar ad archiducem Carolum litteras daturum, in quibus non solum
					illum confirmet, sed etiam causas afferat, quare ita oratores illos tractarit,
					cum eorum causa tam mala sit, archiducis vero admodum vista, ut omnino decreti
					antea facti executio curanda sit, quae literae eius argumenti et formae erunt,
					ut, si opus sit, in comitiis aut alibi ostendi possint atque pro Caesaris
					iuditio quodam habendae sint.<note xml:id="FN2_00027_10" type="footnote">Vgl.
						oben Nr. 26, Anm. 2.</note></p>
				<p>(10) Curabit ill.mus legatus apud archiducem Ferdinandum, ut ad fratrem scribat,
					illum confirmet serioque moneat, ut in suscepto negotio persistat pro latis
					incommodis ac detrimentis, quae archiducis auctoritas pateretur, si ille nunc
						desisteret.<note xml:id="FN2_00027_11" type="footnote">Vgl. oben Nr. 23,
						Anm. 5.</note></p>
				<p>(11) Rogabitur etiam archidux Ferdinandus, ut Gretium sese conferat, quo tempore
					conventus eo in loco celebrabitur.<note xml:id="FN2_00027_12" type="footnote"
						>Erzherzog Ferdinand kam nicht zum nächsten Landtag nach Graz, sondern
						versprach Malaspina nur, seinen Bruder Karl aufzufordern, gegenüber den
						Forderungen der Stände A. B. am Landtag standhaft zu bleiben, und ihm
						nötigenfalls seine Hilfe anzubieten (Nr. 67).</note></p>
				<p>(12) Cum vero dux Bavarie declaraverit velle se, si opus sit, archiduci spem
					ferre confirmatus pollicitationibus Summi Pontificis eam in rem factis,<note
						xml:id="FN2_00027_13" type="footnote">Vgl. Nr. 36.</note>curabit ill.mus
					legatus, ut archidux Ferdinandus idem quoque prestet.</p>
				<p>(13) Speratur etiam si provintiales in inchoata inobedientia perstent futurum, ut
					Caesar reliquique imperii ordines a dandis suppetiis pro illis confinibus
					desistant, si presertim haeretici archiducis subditi se contribuere nolle
					minitarentur.</p>
				<p>(14) Ex his, quae supra commemorata sunt, valde probabile est futurum, ut una ex
					parte concurrentibus cum tam pio et catholico animo archiducis maioribus ad rem
					politicam melius administrandam commodis Caesaris aliorumque principum
					comprobatione Summi Pontificis atque aliorum principum auxiliis, divino denique
					presenti favore, alia vicissim ex parte minitationibus hereticorum, ut satis
					aperte <pb xml:id="P2_0000040"/>deprehendimus, nullo fundamento intentibus
					archiducem cito executurum quae recte caepit. Neque vero verendum est, ut
					literae quaedam clandestino ab haereticis quibusdam impetratae negotium
					impediant, quandoquidem archiduci satis sit oratores in comitiis nihil
					obtinuisse, quod se certo obtenturos illi existimabant. <note
						xml:id="FN2_00027_14" type="footnote">Vgl. Nr. 19, Anm. 4.</note></p>
				<p>(15) Nuntius quoque apostolicus ex consideratione actionum ill.mi legati in his
					comitiis tantum se profecisse confidit, ut multo plura quam antea se prestaturum
					speret, presertim ad confirmandum catholicos et rationibus efficacibus et ut
					viriliter sese haereticis opponant, praeter maximi ponderis argumenta, quae
					consecutus est, ut archiducis voluntatem confirmet.</p>
				<p>De causa Hoffmanni</p>
				<p>(1) Hoc curatum est, cum Hoffmanus sese in cubiculum Caesaris intrusisset sine
					veste nuptiali, ut nomine Caesaris illi significaretur, ne amplius ad eum
					accedat donec ab illatis sibi probris et obiectis sese purgaverit.<note
						xml:id="FN2_00027_15" type="footnote">Vgl. Nr. 9, Anm. 6.</note></p>
				<p>(2) Sed et hoc impetratum est opera ill.mi legati, ut electores aliique principes
					catholici eadem sententia ad Bambergensem episcopum literas darent, quibus serio
					illum monerent, ut petram illam scandali a Carinthiae administratione
						amoveret.<note xml:id="FN2_00027_16" type="footnote">Vgl. Nr. 21, Anm.
						9.</note></p>
				<p>(3) Idem quoque per Caesarem curatum est.</p>
				<p>(4) Ill.mus legatus certum etiam hominem mittet ad episcopum, ut cum eo de
					amovendo Hoffmanno agat diligenter,<note xml:id="FN2_00027_17" type="footnote"
						>Vgl. Nr. 24, Anm. 8.</note>quo offitio si etiam nihil consequemur, tunc S.
					S.tem in posterum ea adhibituram remedia confidimus, quae ad perficiendum
					negotium aptissima videbuntur.</p>
			</div>
		</body>
	</text>
</TEI>
