<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:id="L3_00037">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title level="s">Digitale Edition Grazer Nuntiaturberichte (1580-[1602])</title>
                <title type="iso-date" notBefore="1592-09-01" notAfter="1592-10-31" n="1">zwischen
                    1592-09-01 und 1592-10-31</title>
                <title level="a">37. Rudolf II. an Kobenzl - Prag, 1592 September/Oktober</title>
                <author ref="http://d-nb.info/gnd/118603701">Heiliges Römisches Reich, Kaiser, II.,
                    Rudolf</author>
                <respStmt>
                    <persName>Kroissenbrunner Martin</persName>
                    <resp>Transkription und TEI-Kodierung</resp>
                </respStmt>
                <respStmt>
                    <persName>Kofler Sabine</persName>
                    <resp>Lektorat</resp>
                </respStmt>
                <respStmt>
                    <persName>Schopper Daniel</persName>
                    <resp>Beratung</resp>
                </respStmt>
                <respStmt>
                    <persName ref="https://d-nb.info/gnd/13281899X">Kurz Stephan</persName>
                    <resp>Beratung</resp>
                </respStmt>
                <funder>
                    <persName ref="https://d-nb.info/gnd/1155422082">Gottsmann Andreas</persName>
                    <address>
                        <orgName>Historisches Institut beim Österreichischen Kulturforum in
                            Rom</orgName>
                        <street>Viale Bruno Buozzi 111-113</street>
                        <settlement>Rom</settlement>
                        <postCode>00197</postCode>
                        <country>Italien</country>
                    </address>
                </funder>
            </titleStmt>
            <publicationStmt>
                <publisher>Austrian Centre for Digital Humanities and Cultural Heritage</publisher>
                <pubPlace>Vienna</pubPlace>
                <date when="2024">2024</date>
                <availability>
                    <licence target="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.de">
                        <p>Sie dürfen: Teilen – das Material in jedwedem Format oder Medium
                            vervielfältigen und weiterverbreiten Bearbeiten – das Material remixen,
                            verändern und darauf aufbauen und zwar für beliebige Zwecke, sogar
                            kommerziell.</p>
                        <p>Der Lizenzgeber kann diese Freiheiten nicht widerrufen solange Sie sich
                            an die Lizenzbedingungen halten. Unter folgenden Bedingungen:</p>
                        <p>Namensnennung – Sie müssen angemessene Urheber- und Rechteangaben machen,
                            einen Link zur Lizenz beifügen und angeben, ob Änderungen vorgenommen
                            wurden. Diese Angaben dürfen in jeder angemessenen Art und Weise gemacht
                            werden, allerdings nicht so, dass der Eindruck entsteht, der Lizenzgeber
                            unterstütze gerade Sie oder Ihre Nutzung besonders. Keine weiteren
                            Einschränkungen – Sie dürfen keine zusätzlichen Klauseln oder technische
                            Verfahren einsetzen, die anderen rechtlich irgendetwas untersagen, was
                            die Lizenz erlaubt.</p>
                        <p>Hinweise:</p>
                        <p>Sie müssen sich nicht an diese Lizenz halten hinsichtlich solcher Teile
                            des Materials, die gemeinfrei sind, oder soweit Ihre Nutzungshandlungen
                            durch Ausnahmen und Schranken des Urheberrechts gedeckt sind. Es werden
                            keine Garantien gegeben und auch keine Gewähr geleistet. Die Lizenz
                            verschafft Ihnen möglicherweise nicht alle Erlaubnisse, die Sie für die
                            jeweilige Nutzung brauchen. Es können beispielsweise andere Rechte wie
                            Persönlichkeits- und Datenschutzrechte zu beachten sein, die Ihre
                            Nutzung des Materials entsprechend beschränken.</p>
                    </licence>
                </availability>
            </publicationStmt>
            <seriesStmt>
                <p>Machine-Readable Transcriptions of the Correspondence of the Nuncio in Graz
                    (1580-[1602])</p>
            </seriesStmt>
            <sourceDesc>
                <biblStruct corresp="book">
                    <monogr>
                        <editor>
                            <persName ref="https://d-nb.info/gnd/118968440">Rainer Johann</persName>
                        </editor>
                        <respStmt>
                            <resp>Mitarbeit</resp>
                            <persName ref="https://d-nb.info/gnd/129201618">Noflatscher
                                Heinz</persName>
                            <persName>Rainer Christian</persName>
                        </respStmt>
                        <title type="main">Grazer Nuntiatur</title>
                        <title type="sub">Nuntiatur des Girolamo Portia und Korrespondenz des Hans
                            Kobenzl; 1592-1595</title>
                        <idno type="ISBN">3-7001-2964-5</idno>
                        <imprint>
                            <pubPlace>Wien</pubPlace>
                            <date>2001</date>
                            <publisher>
                                <orgName>Österreichische Akademie der Wissenschaften</orgName>
                                <orgName>Historisches Institut beim Österreichischen Kulturinstitut
                                    in Rom</orgName>
                                <persName>Bösel Richard</persName>
                                <persName>Fillitz Hermann</persName>
                            </publisher>
                            <respStmt>
                                <resp>Unterstützung bei Herausgabe</resp>
                                <orgName>Historische Landeskommission für Steiermark</orgName>
                            </respStmt>
                        </imprint>
                        <biblScope unit="volume" n="3">3. Band</biblScope>
                        <extent>
                            <measure unit="pages" quantity="484">484 Seiten</measure>
                        </extent>
                    </monogr>
                    <series>
                        <title type="main">Publikationen des Historischen Instituts beim
                            Österreichischen Kulturinstitut in Rom</title>
                        <title type="sub">Nuntiaturberichte</title>
                    </series>
                </biblStruct>
                <msDesc>
                    <msIdentifier>
                        <collection>
                            <lb/>Arch. Vat. F. Borg. III, vol. 68, f. 21r—23r, Kopie.</collection>
                    </msIdentifier>
                </msDesc>
            </sourceDesc>
        </fileDesc>
        <profileDesc>
            <correspDesc n="L3_00037">
                <correspAction type="sent">
                    <persName ref="http://d-nb.info/gnd/118603701">Heiliges Römisches Reich, Kaiser,
                        II., Rudolf</persName>
                    <date notBefore="1592-09-01" notAfter="1592-10-31" n="1"/>
                    <placeName ref="http://www.geonames.org/3067696">Prague</placeName>
                </correspAction>
                <correspAction type="received">
                    <persName ref="http://d-nb.info/gnd/124343791">Kobenzl, Hans</persName>
                </correspAction>
                <correspContext>
                    <ref type="belongsToCorrespondence" target="correspondence_042">Heiliges
                        Römisches Reich, Kaiser, II., Rudolf - Kobenzl, Hans</ref>
                    <ref subtype="previous_letter" type="withinCollection" target="L3_00036.xml">36.
                        Klemens VIII. an Ehzg Ernst - Tuskulum, 1592 September 28</ref>
                    <ref subtype="next_letter" type="withinCollection" target="L3_0037A.xml">37A.
                        1592 Oktober/November</ref>
                </correspContext>
            </correspDesc>
            <abstract>
                <p>Instruktion für den zur Erbittung um Hilfe gegen die Türken vom Kaiser zum Papst
                    gesandten Johann Kobenzl.</p>
            </abstract>
        </profileDesc>
    </teiHeader>
    <text>
        <body>
            <head n="37">Rudolf II. an Kobenzl - Prag, 1592 September/Oktober</head>
            <div>
                <p>Ex mea instructione.</p>
                <p>Rudolfus secundus divina favente rex.</p>
                <p>Instructio eorum, quae tum Romae apud beatissimum in Christo patrem dominum
                    Clementem VIII. divina providentia sanctae Romanae et universalis ecclesiae,
                    summum pontificem dominum nostrum rever<pb xml:id="P3_0000064"/>endissimum et
                    apud sedem apostolicam, nostro nomine nobilis et honorabilis consiliarius noster
                    devotus fidelis nobis dilectus Johanes Kobenzl a Prossek barro etc. agere atque
                    exequi debeat: In viam se quamprimum dabit, ut per equos ad celeritatem
                    dispositos, itinere quod brevius et propinquius juxta maris Adriatici litus sit,
                    Romam se conferat, quo simul atque pervenerit pontifici maximo nostro se jussu
                    advenisse, indicabit, seque audiri petet. Quod cum impetraverit, reverenter se
                    sistet, litterasque nostras reddet. Et quoad nostrae dignitatis et consuetae
                    erga summos pontifices observantiae ratio fert, Sanctitati Suae salutem dicet,
                    ac filialis nostrae reverentiae studia verbis decentibus offeret. Exponet
                    deinde, oratorem quidem nos dessignasse ordinarium virum spectabilem ac nobilem,
                    qui Sanctitati Suae nostro nomine summam apostolici solii dignitatem gratuletur
                    aliquaque nostra deinceps negocia tractet, sed extraordinariam maximeque
                    necessariam nos hoc tempore causam habuisse, ut legationem repentinam
                    premitteremus: se itaque premissum esse, ut Sanctitati Suae gratias agat, quod
                    auxilii contra Turcas petiti, adeo paterne et prompte initium fecerit, et 20
                    aureourum scutatorum millia quasi archae loco miseret, spemque maioris subsidii
                    ostenderit. Nos eam illico pecuniam in certum equitum et peditum numerum
                    conscribendum quemadmodum episcopo Cremonensi Sanctitatis Suae nuncio
                    significatum est <note xml:id="FN3_00037_01" type="footnote">Cesare Speciano
                        seit Juni 1592 Nuntius am Kaiserhof. Mosconi I, 39 ff.</note>, utiliter
                    erogasse. Et has suppetias cum aliis aliunde collatis coniunxisse, sed cum longe
                    maioribus opus sit viribus, ut quae a Turcis nuper contra pacis sancitae leges
                    occupata fuerunt, recuperentur iisque metus incutiatur, cogi nos necessario,
                    undique auxilia, etiam apud Italiae principes et respublicas poscere, quibus ut
                    insigne et efficax a Sanctitate Sua exemplum praebeatur, rogare nos atque
                    obtestari obnixe, ut maiorem opem pecuniariam in hanc celerem, planeque
                    necessariam quam modo suscepimus expeditionem, ut nimirum ea sustentari ac
                    Turcis esse terrori possit, munifice, liberaliterque suppeditare aliosque
                    Italiae principes ad idem faciendum admonere atque excitare dignetur. Frustra
                    operam in eo poni, ut summa necessitas, Sanctitati Suae minutim ob oculos
                    ponatur, cum res ipsa nimis, quod dolendum, in aperto sit, et miser
                    christianorum sanguis totque animarum oppressarum millia, usque ad coelum
                    exclament. Nos quidem nihil pretermissuros esse, ut interim pacis conditiones
                    utrinque sancitae ac nuper renovatae apud sulthanum urgiantur, ne ad apertum
                    bellum, quod gravi periculo plenum hoc tempore foret, veniatur, sed commodius id
                    successurum, si vim vi Turcae fortiter alacriterque ac strenue repelli,
                    animosque opponi imperteritos videant.</p>
                <pb xml:id="P3_0000065"/>
                <p>Quoniam autem ut securius consilium ac tempestivius capiatur, pessima nos quaeque
                    metuere oportet, fore, ut pertinacissimus hostis in nos vires quas habet,
                    maximas convertat, ditionesque nostras manifesto Marte oppugnet, postquam pacem
                    cum Persis et cum aliis gentibus quasi certam ad suum nutum habet, victoriisque
                    frequentibus et magnis, et si non absque suorum clade, obtentis elatus, atque
                    altos sibi spiritus sumens, ingentemque thesauri molem, jam a multis annis
                    collectam, animo revolvens, potentiam suam militari praefectorum iactantia, sibi
                    ob oculos positam, cogitatione haud dubie metitur. Etiam nostrae nobis rationes
                    accuratiore trutina perpendendae, maturiorique iudicio considerandae sunt, ut
                    quem eae nervum habeant inteligatur. Quod dum facimus, invenire nos a rebus quae
                    ad tantum bellum necessariae sint, valde nos horum iniuria temporum, imbecilles
                    esse, exhausta viris Germania, diuturno bello Belgico, Galico et Coloniense,
                    atque adeo exhauriri in dies magis magisque quod novum bellum in episcopatu
                    Argentinense gliscat<note xml:id="FN3_00037_02" type="footnote">Straßburger
                        Wirren wegen Doppelwahl: siehe oben Nr. 6 und 8.</note>, atque aliae alibi
                    turbae dentur: contributiones imperii aliasque conflandae pecuniae rationes
                    ordinarias iam diu consumptas esse ac multiplicibus aerarium nostrum in publicos
                    usus expensis, quotidie faciendis gravatum, dissidere inter sese vel aperto
                    bello, ac perniciosis factionibus, vel latente aemulatione, atque invidia,
                    principes passim christianos, a quibus sperari auxilia possint: nihil itaque
                    utilius aut oportunios (sic) fore, quam si Sanctitas Sua, quantum pro
                    authoritate ac pietate sua possit, id omnia cura ac solicitudine operam det, ut
                    pax ubique inter Christianos componatur, atque arma deinde omnia cum nostris
                    coniuncta, in comunem et aeternum christiani nominis hostem inferantur, et
                    universalis, quam ille nobis machinatur et cui intestina haec populi christiani
                    discordia, viam sternit, pernicies avertatur. Nos sane quam tutto pro officii
                    nostri munere possimus in eo iam totas esse, ut principum populorumque inter se
                    animos in Germania conciliemus, utque ea quae turbata sunt, ad pristinam quietem
                    tranquilitatemque revocemus. Legatos nos varios in diversas partes mittere,
                    rationes eo omnes inire, de comitiis imperialibus habendis consilia capere, et
                    cum principibus electoribus comunicare, nihil eorum quae adhiberi possint aut
                    debeant, intermittere.</p>
                <p>In Moscovia item nos legationem expedire decrevisse<note xml:id="FN3_00037_03"
                        type="footnote">Sendung Kobenzls nach Moskau im Jahr 1575/76: Uebersberger,
                        Österreich und Russland 439—461.</note>, ut et inde auxilia petamus, utque
                    magnum illum ac potentem ducem ad arma contra Turcas, aut saltem contra
                    Tartaros, capienda, quo nimirum immanissimi et potentissimi hostis vires
                    diversis locis distrahantur, accenda<pb xml:id="P3_0000066"/>mus. Si Sanctitas
                    interea dextre et commode hoc agere apud Persas poterit, quod olim Gregorius
                    XIII. <note xml:id="FN3_00037_04" type="footnote">Gregor XIII. schickte P.
                        Possevino 1581 nach Moskau: Rainer, GN I, XXI und 223, 236.</note>, ut et
                    illi animosius se Turcis opponant, eosque in oriente lacessant, atque
                    destineant, valde id in rem christianorum fore, nobisque id in optatis esse.</p>
                <p>Magnum porro praesidium in vicino Poloniae regno positum foedere dicet, si non
                    factionum studiis, divisum, sed cum nostris regnis de ditionibus firma amicitia
                    ac stabili federe coniunctum esset. Hoc propositum augustae domui nostrae a
                    multis annis interregni temporibus fuisse, ut si Poloniae regnum cum regnis ac
                    ditionibus nostris honeste atque amice coniungi posset, tanto solidius rei
                    christianae firmamentum, quod muri instar esset, constitueretur. Jam vero
                    Polonorum animos ita a se mutuo divisos atque disiunctos, ita regni illius
                    rationes intricatas, variisque consiliis ac suscipionibus, adeoque pacis nuper
                    cum sulthano renovatae pactis obnoxias esse<note xml:id="FN3_00037_05"
                        type="footnote">Der polnische Gesandte kam im Januar 1592 nach
                        Konstantinopel. Am 22. März wurde der angeblich seit 180 Jahren bestehende
                        Friede erneuert: Hammer-Purgstall 4, 209 f.</note>, ut nihil nobis inde
                    promittere certi possimus. Sin autem Sanctitas Sua per suos aliquid ibi efficere
                    boni queat, ut quantum possint, in hoc bellum, si in apertam flammam erumpat,
                    auxilii conferant, nobis id gratissimum ac reipublicae universae utilissimum
                    futurum. Haec et huiusmodi alia, quae ad rem praesentem pertinere existimabit,
                    legatus noster, pro prudentia ipse sua, copiosius persequetur.</p>
                <p>Quandoquidem vero magnum in celeritate momentum positum est, peccuniam illam
                    quantacumque promissa fuerit, absque mora transcribendi rationes iniri certas
                    postulabit, ne maior in exigendo molistia suscipienda sit.<note
                        xml:id="FN3_00037_06" type="footnote">Am 5. Oktober 1592 meldeten die Avvisi
                        aus Venedig die Durchreise Kobenzls: Bibl. Vat. Urb. lat. 1060, p. II, f.
                        723.</note></p>
            </div>
        </body>
    </text>
</TEI>
