<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:id="L5_298.1">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title level="s">Digitale Edition Grazer Nuntiaturberichte (1580-[1602])</title>
                <title type="iso-date" when-iso="1602-02-15" n="1">1602-02-15</title>
                <title level="a">298.1. Clemens VIII. an Portia - Rom, 1602 Februar 15</title>
                <author ref="http://d-nb.info/gnd/119022524">Papst, VIII., Klemens</author>
                <respStmt>
                    <persName>Kroissenbrunner Martin</persName>
                    <resp>Transkription und TEI-Kodierung</resp>
                </respStmt>
                <respStmt>
                    <persName>Schopper Daniel</persName>
                    <resp>Beratung</resp>
                </respStmt>
                <respStmt>
                    <persName ref="https://d-nb.info/gnd/13281899X">Kurz Stephan</persName>
                    <resp>Beratung</resp>
                </respStmt>
                <funder>
                    <persName ref="https://d-nb.info/gnd/1155422082">Gottsmann Andreas</persName>
                    <address>
                        <orgName>Historisches Institut beim Österreichischen Kulturforum in
                            Rom</orgName>
                        <street>Viale Bruno Buozzi 111-113</street>
                        <settlement>Rom</settlement>
                        <postCode>00197</postCode>
                        <country>Italien</country>
                    </address>
                </funder>
            </titleStmt>
            <publicationStmt>
                <publisher>Austrian Centre for Digital Humanities and Cultural Heritage</publisher>
                <pubPlace>Vienna</pubPlace>
                <date when="2024">2024</date>
                <availability>
                    <licence target="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.de">
                        <p>Sie dürfen: Teilen – das Material in jedwedem Format oder Medium
                            vervielfältigen und weiterverbreiten Bearbeiten – das Material remixen,
                            verändern und darauf aufbauen und zwar für beliebige Zwecke, sogar
                            kommerziell.</p>
                        <p>Der Lizenzgeber kann diese Freiheiten nicht widerrufen solange Sie sich
                            an die Lizenzbedingungen halten. Unter folgenden Bedingungen:</p>
                        <p>Namensnennung – Sie müssen angemessene Urheber- und Rechteangaben machen,
                            einen Link zur Lizenz beifügen und angeben, ob Änderungen vorgenommen
                            wurden. Diese Angaben dürfen in jeder angemessenen Art und Weise gemacht
                            werden, allerdings nicht so, dass der Eindruck entsteht, der Lizenzgeber
                            unterstütze gerade Sie oder Ihre Nutzung besonders. Keine weiteren
                            Einschränkungen – Sie dürfen keine zusätzlichen Klauseln oder technische
                            Verfahren einsetzen, die anderen rechtlich irgendetwas untersagen, was
                            die Lizenz erlaubt.</p>
                        <p>Hinweise:</p>
                        <p>Sie müssen sich nicht an diese Lizenz halten hinsichtlich solcher Teile
                            des Materials, die gemeinfrei sind, oder soweit Ihre Nutzungshandlungen
                            durch Ausnahmen und Schranken des Urheberrechts gedeckt sind. Es werden
                            keine Garantien gegeben und auch keine Gewähr geleistet. Die Lizenz
                            verschafft Ihnen möglicherweise nicht alle Erlaubnisse, die Sie für die
                            jeweilige Nutzung brauchen. Es können beispielsweise andere Rechte wie
                            Persönlichkeits- und Datenschutzrechte zu beachten sein, die Ihre
                            Nutzung des Materials entsprechend beschränken.</p>
                    </licence>
                </availability>
            </publicationStmt>
            <seriesStmt>
                <p>Machine-Readable Transcriptions of the Correspondence of the Nuncio in Graz
                    (1580-[1602])</p>
            </seriesStmt>
            <sourceDesc>
                <biblStruct corresp="book">
                    <monogr>
                        <editor>
                            <persName ref="http://viaf.org/viaf/294639832">Zingerle
                                Elisabeth</persName>
                        </editor>
                        <title type="main">Grazer Nuntiatur</title>
                        <title type="sub">Nuntiatur des Girolamo Portia; 1599-1602</title>
                        <idno type="ISBN">978-3-7001-7146-1</idno>
                        <imprint>
                            <pubPlace>Wien</pubPlace>
                            <date>2012</date>
                            <publisher>
                                <orgName>Österreichische Akademie der Wissenschaften</orgName>
                                <orgName>Historisches Institut beim Österreichischen Kulturforum in
                                    Rom</orgName>
                                <persName>Bösel Richard</persName>
                                <persName>Fillitz Hermann</persName>
                            </publisher>
                            <respStmt>
                                <resp>Unterstützung bei Herausgabe</resp>
                                <orgName>Historische Landeskommission für Steiermark</orgName>
                            </respStmt>
                        </imprint>
                        <biblScope unit="volume" n="5">5. Band</biblScope>
                        <extent>
                            <measure unit="pages" quantity="974">974 Seiten</measure>
                        </extent>
                    </monogr>
                    <series>
                        <title type="main">Publikationen des Historischen Instituts beim
                            Österreichischen Kulturforum in Rom</title>
                        <title type="sub">Nuntiaturberichte</title>
                    </series>
                </biblStruct>
                <msDesc>
                    <msIdentifier>
                        <collection>
                            <lb/>ASV, Secr. Brev., Reg. 318, fol. 245r–246v und 250r–251r,
                            Min.</collection>
                    </msIdentifier>
                </msDesc>
                <listBibl corresp="letter">
                    <bibl type="beilage">
                        <lb/>Beilage: fol. 248[b]r, undatiertes Memorial von Wolf Albrecht von
                        Würtzburg.</bibl>
                </listBibl>
            </sourceDesc>
        </fileDesc>
        <profileDesc>
            <correspDesc n="L5_298.1">
                <correspAction type="sent">
                    <persName ref="http://d-nb.info/gnd/119022524">Papst, VIII., Klemens</persName>
                    <date when="1602-02-15" n="1"/>
                    <placeName ref="http://www.geonames.org/3169070">Rome</placeName>
                </correspAction>
                <correspAction type="received">
                    <persName ref="http://d-nb.info/gnd/124343775">Portia, Girolamo</persName>
                </correspAction>
                <correspContext>
                    <ref type="belongsToCorrespondence" target="correspondence_032">Papst, VIII.,
                        Klemens - Portia, Girolamo</ref>
                    <ref subtype="previous_letter" type="withinCollection" target="L5_297.1.xml"
                        >297.1. Portia an Aldobrandini - Graz, 1602 Februar 11</ref>
                    <ref subtype="next_letter" type="withinCollection" target="L5_299.1.xml">299.1.
                        Portia an Aldobrandini - Graz, 1602 Februar 18</ref>
                    <ref subtype="previous_letter" type="withinCorrespondence"
                        source="correspondence_032" target="L5_217.1.xml">217.1. Clemens VIII. an
                        Portia - Rom, 1601 April 28</ref>
                    <ref subtype="next_letter" type="withinCorrespondence"
                        source="correspondence_032" target="L5_309.1.xml">309.1. Portia an Clemens
                        VIII. - (o.D.)</ref>
                </correspContext>
            </correspDesc>
            <abstract>
                <p>Johann Veit von Würtzburg war bereits für die ungeachtet des Weihegrades eines
                    Subdiakons geschlossene Ehe unter bestimmten Auflagen eine Absolution erteilt
                    worden. Da er aber nach dem Tod seiner Frau erneut eine Ehe eingegangen ist,
                    muss er erneut dispensiert werden, wozu Portia unter entsprechenden Bedingungen
                    ermächtigt wird.</p>
            </abstract>
        </profileDesc>
    </teiHeader>
    <text>
        <body>
            <head n="298.1">Clemens VIII. an Portia - Rom, 1602 Februar 15</head>
            <div>
                <p>Sedes Apostolica pia Mater recurrentibus ad eam post excessum cum humilitate
                    filiis libenter se propitiam exhibet et benignam. Sane pro parte dilecti filii
                    Joannis Viti a Virtzburg<note xml:id="FN5_298.1_01" type="footnote">Vgl. Nr.
                        49.1.</note>Clerici in Subdiaconatus ordine constituti Herbipolensis seu
                    Bambergensis Diocesis alias nobis exposito, ipsum Joannem Vitum qui, ut
                    asserebat, ex primaria nobilitate Franconie ortus existit, ante multos Annos dum
                    in sacro Subdiaconatus ordine constitutus erat, Matrimonium de facto tenere,
                    contraxisse et plures liberos suscepisse, <pb xml:id="P5_0000651"/>et in eadem
                    expositione subiuncto, ipsum Joannem Vitum fere omnino litterarum ignarum ac
                    natum existere et degere in loco, ubi nulla vel exigua extat sacrorum canonum
                    notitia et ubi homines ex eximia vivendi licentia arbitrantur fere omnia sibi
                    licere, ipsum tum alioquin de Catholica Religione, ut etiam fide dignorum
                    testimonio accepimus, benemeritum esse, ac de praemissis ab intimis doluisse et
                    tunc dolere, ac pro suae Conscientiae et status securitate plurimum cupere
                    opportunam sibi absolutionem per Nos benigne concedi ac nobis propterea illius
                    nomine humiliter supplicato ut sibi in praemissis opportune providere de
                    benignitate Apostolica dignaremur. Nos huiusmodi supp[licationi]bus tunc
                    inclinati, per alias nostras in simili forma Brevis litteras Venerabili fratri
                    Episcopo Herbipolensi dedimus in mandatis <note xml:id="FN5_298.1_02"
                        type="footnote">Breve vom 7. November 1600, ASV, Secr. Brev., Reg. 301, fol.
                        69r–70v.</note>, ut si et postquam ipse Joannes Vitus Coram ipso aperte
                    declaravisset, credere minime sibi licuisse, salva Catholica Religione
                    Matrimonium contrahere, cum in sacro subdiaconatus ordine esset constitutus,
                    atque ideo commissam culpam maximam detestatus fuisset, ac iniuncto illi, ut dum
                    viveret, singulis diebus Coronam seu tertiam partem Rosarii Beatae Marie
                    Virginis recitare deberet loco horarum canonicarum, quas ex obligatione ordinis
                    subdiaconatus de iure quotidie recitare tenebatur, necnon iniuncto etiam eidem
                    loco penitentiae salutaris, ut duos adolescentes studiosos apud Religiosos
                    Societatis Jesu in Collegio Herbipolensi constituere ac suis sumptibus alere
                    teneretur, donec illi studia sua ibidem iuxta aliorum morem prorsum
                    absolvissent, praedictum Joannem Vitum ab excommunicationis aliisque censuris et
                    penis Ecclesiasticis, propter praemissa per eum iterato incursis, auctoritate
                    nostra Apostolica in utroque foro gratiose absolveret et cum in eodem Joanne
                    Vito, ut Matrimonium cum eadem mulierem, quam duxerat, quatenus sibi alio jure
                    prohibita non esset, de novo servata forma Concilii Tridentini contrahere et in
                    faciem Ecclesiae solemnizare ac in eo postmodum remanere libere et licito
                    valeret, eadem auctoritate dispensaret prolemque susceptam et suscipiendam
                    exinde legitimam decerneret, prout in litteris praedictis plenius continetur.
                    Cum autem, sicut nobis nuper eiusdem Joannis Viti nomine nobis de novo expositum
                    fuit, antequam dictus Episcopus Herbipolensis litteras nostras praedictas
                    executioni demandasset, et cum praedicto Joanne Vito super praemissis
                    dispensasset, Mulier quam ipse Joannes Vitus antea de facto in uxorem duxerat,
                    vita functa fuerit ac non multo post ipse Joannes Vitus morae impatiens et
                    carnis fragilitate ductus non expectata dicti Episcopi Herbipolensis resolutione
                    cum alia Muliere Matrimonium iterum de facto contraxerit, carnali forsan copula
                    subsecuta. Cumque culpam suam agnoscens ac de illa plurimum dolens, pro sui
                    status et conscientiae securitate et ad evitanda graviora scandala, quae inde
                        <pb xml:id="P5_0000652"/>suboriri possint, cupiat sibi de opportunae
                    absolutionis beneficio ac dispensationis gratia per nos de benignitate
                    Apostolica provideri idque a nobis humili iterum supplicatione petierit. Nos
                    more pii Patris, qui non vult mortem peccatoris, sed magis ut convertatur et
                    vivat, cum praedicto Joanne Vito clementer agere volentes ac praedictarum
                    litterarum tenorem praesentibus pro expresso habentes, ipsumque Joannem Vitum a
                    quibusvis excommunicationis etc. praeterquam praemissorum occasione vel causa
                    etc. censentes, huiusmodi posterioribus supplicationibus inclinati, Fraternitati
                    tuae per praesentes committimus et mandamus, ut si dictus Joannes Vitus culpam
                    suam coram te recognoscens et detestans humiliter veniam petierit atque in
                    primis a praedicta Muliere statim separatus arbitrio tuo permanserit, tum, quia
                    ipse Joannes Vitus Matrimonium bis de facto contrahendo causam dedit suspicandi
                    ipsum non bene sentire de celibatu clericorum, coram te de vehementi in forma
                    solita abiuraverit, ac aperte declaraverit credere sibi minime licuisse salva
                    Catholica Religione Matrimonium contrahere, cum in sacro subdiaconatus ordine
                    esset constitutus, ipso prius ab executione ordinis subdiaconatus perpetuo
                    suspenso, ita tum, si huic secundae Mulieri supervixerit, absque spe coniugii et
                    eidem ordini abligatus, inhabilis vero ad alios ordines suscipiendos perpetue
                    remaneat ac iniuncto illi, ut dum vixerit, singulis diebus Coronam, seu tertiam
                    partem Rosarii B. Mariae Virginis, recitare debeat loco horarum Canonicarum,
                    quas ex obligatione ordinis subdiaconatus de jure quotidie recitare teneretur,
                    quam obligationem divini offitii recitandi in Coronam, seu tertiam partem
                    Rosarii huiusmodi auctoritate apostolica gratiose commutes, necnon iniuncto
                    etiam eidem, loco paenitentiae salutaris, ut duos adolescentes studiosos apud
                    Religiosos Societatis Jesu in Collegio Herbipolensi constituere ac suis
                    sumptibus alere teneatur, donec illi studia sua ibidem iuxta aliorum modum
                    prorsus absolverint; praedictum Joannem Vitum ab excomunicationis aliisque
                    censuris et poenis ecclesiasticis propter praemissa ab eo iterato incursis,
                    auctoritate nostra Apostolica in utroque foro gratiose absolvas, et cum eodem
                    Joanne Vito, ut Matrimonium cum praedicta secunda Muliere quam duxit, quatenus
                    alio jure sibi prohibita non sit, de novo servata forma Concilii Tridentini
                    contrahere et in facie Ecclesiae solemnizare ac in eo postmodum remanere libere
                    et licite valeat, eadem auctoritate dispenses prolemque tam ex priore Muliere
                    defuncta, quam ex secunda Muliere susceptam, si qua sit, et suscipiendam exinde
                    legitimam decernas. Non obstante subdiaconatus ordine praedicto, necnon
                    quibusvis Apostolicis, ac in Provincialibus et Synodalibus Conciliis editis
                    generalibus, vel specialibus constitutionibus, et ordinationibus, ac
                    quibuscumque statutis, et consuetudinibus, etiam Juramento, confirmatione
                    Apostolica vel quavis firmitate alia roboratis, coeterisque contrariis
                    quibuscumque.</p>
            </div>
        </body>
    </text>
</TEI>
