Brieftext

Quae Passavii, quo S.tis V.rae iussu concesseram cum Praeposito Episcopatus Administratore designato et cum Canonicis aliis ibidem tunc residentibus pro eiusdem Ecclesiae Passaviensis utilitate et decore animarumque salute iuxta S.tis V.rae demandata pro viribus peregerim, superioribus literis reverenter eidem significavi¹uno tantum ut pote arduo et maturiori egente deliberatione ad has alteras dilato idque ad communionem sub utraque specie in Austriae partibus Dioecesi Passaviensi subiectis vigentem pertinebat. Idcirco iis ipsis tum Administratore tum Capitularibus a me enixe petentibus, quid sibi circa Calicis usum in Dioecesi durantem agendum foret, abrogandum et abolendum omnino esse respondi, tamquam a Sancta Romana Ecclesia Matre et veritatis Magistra explosum atque reiectum. Verum instantibus illis et etiam asseverantibus summopere verendum, ne si Calicis usus tolleretur, maius ex prohibitione scandalum graviusque immineat detrimentum ex eo quod permulti ad vicinos Haereticos Concionatores divertissent, addentibus praeterea nonnullis S.tem V.ram Oratore Cesareo ²instante usum Calicis in Austria permisisse, non ulterius mihi verba resolute facienda, sed rem totam ad S.tis V.rae examen, iudicium et censuram deferendam esse duxi. Quamobrem ante propriam deliberationem et mandatum eius nec approbo nec reprobo huiusmodi Passaviensis Dioecesis usum; quamvis alias dum Sancti Lamberti Monasterium in Stiria S.tis V.rae iussu visitarem, edito in id a me gravi Decreto Communionem sub utraque specie in eiusdem Monasterii ditione omnibusque Parochiis prohibui et abolevi, prout tunc ei significatum a me fuit ³, quod quidem audentius eo tempore feci, quia non tantum periculi ibi metuendum erat, quantum in Austria timendum fore asseverant Passavienses quodque fueram etiam edoctus Gregorium XIII felicis recordationis S.tis V.rae praedecessorem Gurcensi Episcopo eidem Monasterio finitimo graviter prohibuisse, ne in sua Dioecesi Calicis usum ullatenus permitteret ⁴. Nunc autem cum Passaviensibus ₂₃₈id ipsum tentare non sum ausus, tum timore gravis alicuius perturbationis, tum praecipue cum S.tis V.rae ea in re beneplacitum ab illis adductum intellexerim. Nihil ergo ipsemet statuens aut decernens, dicam tantum quid experientia doctus omnino existimarim de isto Calicis usu in pluribus Germaniae partibus. Sane videor animadvertisse non leves turbas parvique momenti scandala oriri apud illos, qui usum Calicis tam pertinaciter retinent; nam et si sint, qui eatenus solum modo huiusmodi usui adhaerent, quatenus a S.te V.ra eisdem permittitur, parati quoque ad illum dimittendum si S.tas V.ra vetuerit, sunt tamen permulti, qui vel haeretici existunt vel inobedientes et contumaces, plures enim existimant communionem sub utraque specie esse omnibus etiam Laicis iure divino praeceptam atque hi manifestae haereseos convincuntur, alii vero et non pauci ita obstinate in usu Calicis persistunt, ut sive eis a S.te V.ra concedatur, sive denegetur, in eo tamen persistere velint, non curantes S.tis V.rae prohibitionem, qui quidem sua pertinacia et sensu quales sint, clarissime patefaciunt. Unde statum huiusmodi Communicantium intuenti facile constare potest ex concesso Laicis Calicis usu parum boni, multum vero mali et scandali provenire, quo circa non desunt viri sapientia et Christiana eruditione insignes qui magis et Republica Christiana fore dicunt, si Calicis usus, ubi viget, laicis adimatur et prohibeatur. Haec autem S.ti V.rae suggerenda duxi, ut quid in re tam gravi cum Passaviensibus foret agendum decernere dignaretur, quicquid enim statutum ab ipsa fuerit, prompte ego et sedulo exequi conabor. … ^a